Fornnordisk ordboksanteckning

ÞRÆLL

Fornnordisk ordboksanteckning

Definitioner

2 Definitioner

1 ÞRÆLL

m. [A. S. þræl; Engl. thrall; Dan. træl; Swed. träl]:—a thrall, serf, slave, Am. 43, 93, Grág. ii. 156, N. G. L. i. 73, 102, Ó. H. 28, Eg. 722, Eb. 158. As to the treatment of thralls by the ancients, see the interesting passage Ó. H. ch. 31 (Fms. iv. 70, 71), cp. Tacit. Germ. ch. 25; fór þat fjarri um svá stórættaðan mann at ek vilda at hann bæri þræls-nafn, Ld. 12; Skíði bar þræls-nafn, Sd. 148; þræla-fólk, thralls, Fms. v. 249; þræla-hús, -tala, i. 289, 292; þræls-efni, ii. 95; þræls-gjöld, weregild for a thrall, Eb., Nj. 57, Eg. 723; þræla-ættir, Fms. i. 289.

2 ÞRÆLL

II. metaph., the word became a term of abuse, þræll being used to denote a servile, mean fellow, and then a cruel, wicked wretch: as in the saying, íllt er at eiga þræl fyrir einka-vin, Grett.; lítið lagðisk hér fyrir góðan dreng er þrælar skyldu at bana verða, Landn. 36; þræll fastr á fótum, referring to a thrall being ‘glebae ascriptus,’ Nj. 27; eigi má ek minna hafa fyrir hest minn en sjá þrælinn, the scoundrel, Grett. 113 (of a ghost); djarfr görisk þræls-jafninginn nú, Fms. vi. 104; hví vartú svá djarfr, þræls-sonrinn! vii. 225; sú kona er eigi þræla-ættar (of no mean extraction) er þú hefir tal átt við í Noregi, Ld. 188: and so in mod. usage, þú ert mesti þræll! with the notion of cruelty to man and beast, e. g. þræls-liga, adv. cruelly, wickedly; fara þ. með skepnur, to treat animals cruelly: þræls-ligr, adj. slavish; þ. ánauð, Stj.: cruel.

Liknande ord

Runskrift

ÞRÆLL

Möjlig runskrift i yngre futhark

Runtexten ovan representerar det fornnordiska ordet "ÞRÆLL" som det kan visas i runinskrifter från vikingatiden (ca. 800-1100 e.Kr.).

Använda förkortningar

Vanliga förkortningar

A. S.: Anglo-Saxon.
adj: adjective.
adj.: adjective.
adv: adverb.
adv.: adverb.
ch: chapter.
ch.: chapter.
cp: compare.
cp.: compare.
Dan: Danish.
Dan.: Danish.
e. g.: exempli gratia.
Engl: English.
Engl.: English.
Germ: German.
Germ.: German.
gl: glossary.
gl.: glossary.
l.: Linnæus.
m.: masculine.
metaph.: metaphor, metaphorical.
mod: modern.
mod.: modern.
n.: neuter.
p.: page.
S.: South, Southern.
s. v.: sub verbo.
Swed: Swedish.
Swed.: Swedish.
v.: vide, verb.
þ.: þáttr.

Verk & Författare

Am.: Auðunnar-máldagi. (J. I.)
Eb.: Eyrbyggja Saga. (D. II.)
Eg.: Egils Saga. (D. II.)
Fms.: Fornmanna Sögur. (E. I.)
Grág.: Grágás. (B. I.)
Grett.: Grettis Saga. (D. II.)
Landn.: Landnáma. (D. I.)
Ld.: Laxdæla Saga. (D. II.)
N. G. L.: Norges Gamle Love. (B. II.)
Nj.: Njála. (D. II.)
Ó. H.: Ólafs Saga Helga. (E. I.)
Sd.: Svarfdæla Saga. (D. II.)
Stj.: Stjórn. (F. I.)

Visa alla källor →