Fornnordisk ordboksanteckning

Sjálf-ráði

Fornnordisk ordboksanteckning

Definitioner

3 Definitioner

1 sjálf-ráði

adj. of free-will, voluntary; hann hafnaði sjálfráði blótum, Landn. 278: s. dó siðan, Skálda (in a verse referring to Christ).

2 sjálf-ráði

II. the indef. form, sjálf-ráðr, adj. being one’s own master, independent, free, Fms. iv. 85, xi. 242; var fyrir honum engi maðr sjálfráði, Ó. H. 34; en at síðr vóru menn sjálfráða fyrir honum, at engi réð á hver guð trúa skyldi, id.; þeir þóttusk þá vera mundu heldr sjálfráða, Hkr. i. 136; vera s. um alla hluti, Fms. vi. 136; en þegar er lýðrinn varð sjálf-ráða, Ó. H. 46; þó skal maðr s. fyrir fé sínu, free to do with it as he likes, Grág. i. 202, and so in mod. usage.

3 sjálf-ráði

2. the neut., e-m er e-t sjálfrátt, it is in one’s power if one likes; þótti jarli þeim sjálfrátt at taka hann er hann fór svá úvarliga, Nj. 131: one’s own fault, mér þykkir þer sjálfrátt hafa verit er bátrinn er brotinn, Grett. 131 A: er þér sjálfrátt (‘tis within thy power, easy for thee) at leggja til ráð þau er dugi, svá slægr maðr sem þú ert, Nj. 115; hón var allra kvenna fegrst ok bezt at sér orðin um þat allt er henni var ú-sjálfrátt, en allt ílla gefit þat er henni var sjálfrátt, she was of all women the fairest and best in all that was not of her own making (i. e. in natural gifts), but ill in all that was of her own making, 268; thus Icel. call ó-sjálfrátt, what one cannot do for oneself (það er mér ó-sjálfrátt).

Liknande ord

Runskrift

sjálf-ráði

Möjlig runskrift i yngre futhark

Runtexten ovan representerar det fornnordiska ordet "sjálf-ráði" som det kan visas i runinskrifter från vikingatiden (ca. 800-1100 e.Kr.).

Använda förkortningar

Vanliga förkortningar

adj: adjective.
adj.: adjective.
def.: definite.
f.: feminine.
i. e.: id est.
Icel: Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
Icel.: Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
id: idem, referring to the passage quoted or to the translation
id.: idem, referring to the passage quoted or to the translation
indef.: indefinite.
l.: Linnæus.
mod: modern.
mod.: modern.
n.: neuter.
neut.: neuter.
v.: vide, verb.

Verk & Författare

Fms.: Fornmanna Sögur. (E. I.)
Grág.: Grágás. (B. I.)
Grett.: Grettis Saga. (D. II.)
Hkr.: Heimskringla. (E. I.)
Landn.: Landnáma. (D. I.)
Nj.: Njála. (D. II.)
Ó. H.: Ólafs Saga Helga. (E. I.)
Skálda: Skálda. (H. I.)

Visa alla källor →