ÞJÓTA

Old Norse Dictionary Entry

ÞJÓTA

Old Norse Dictionary Entry

Definitions

1 ÞJÓTA

pres. þýt; pret. þaut, þauzt, þaut, pl. þutu; subj. þyti; part. þotinn: [A. S. þeótan, cp. Ulf. þut-in, þut-haurn, = Gr. σάλπιγξ; Dan. tude]:—to emit a whistling sound, e. g. of the wind, surf, waves, leaves of trees; vindr þýtr, Grág. ii. 170; sjár, alda, brim þýtr, Lex. Poët., Gm. 21; öxin þaut, the axe whistled, Fs. 62; öxar tvær þutu hátt á öxa-tré, Sturl. 1. 158; vindr kom á þá ok þaut í spjótunum, iii. 83; víða þaut jörðin af þeirra hljóðan, resounded, Stj. 434; þjótandi strengleikr, of tunes, Sks. 632; þaut borgin af hljóðfærum, Konr.; í því er hann féll, þá þaut mjök ok glumdi, Stj. 46; nú heyra þeir at þaut í slöngu Búa, Ísl. ii. 408; nú þýtr undin, Fas. i. 204, cp. Fbr. 111 new Ed.; jötuns háls-undir (the waves) þjóta, Stor. 3; þat þýtr fyrir regni, it whistles for rain, Stj. 594; á þýtr af þjósti, Am.; þjótandi fors, Gsp.; þjótanda haf, Sks. 54, 137 new Ed.; reiðar-þrumur þjóta, Art. 80; þjótandi kvern, of a mill, Fas. i. 493 (in a verse).

2 ÞJÓTA

2. to howl, of a wolf; sem úlfar þyti, Karl. 140; þar heyrir þú varga þjóta, Gkv. 28 (Dan. ulvene tude), cp. ulfa-þýtr; hölkn (monsters) þutu, Hým.

3 ÞJÓTA

II. to rush; þá þutu upp allir, Grett. 164 new Ed.; margir menn þutu upp ok kváðu hann njósnarmann, Sturl. ii. 247, Th. 25.

4 ÞJÓTA

2. with prep.; þjóta ú, to rush in; at skjótara mundi á þjóta = á dynja, to burst in, Fms. vii. 125; varði miki eigi at svá skjótt mundi á þjóta sem nú er, xi. 115.

5 ÞJÓTA

III. as intrans. [Engl. to toot; Germ. tuten], to blow a horn, trumpet, it only occurs in two instances; áðr halr hugfullr í horn um þaut, ere he blew the horn, Hðm. 17; sá er þýtr í trumbu, Fms. viii. 83 (in a verse).

Runic Inscription

þᛁᚢᛏᛅ

Possible runic inscription in Younger Futhark

Abbreviations Used

Common Abbreviations

A. S.
Anglo-Saxon.
cp
compare.
cp.
compare.
Dan
Danish.
Dan.
Danish.
e. g.
exempli gratia.
Engl
English.
Engl.
English.
f.
feminine.
Germ
German.
Germ.
German.
gl
glossary.
gl.
glossary.
Gr.
Greek.
intrans.
intransitive.
l.
Linnæus.
m.
masculine.
n.
neuter.
p.
page.
part
participle.
part.
participle.
pl.
plural.
pres.
present.
pret.
preterite.
S.
South, Southern.
subj.
subjunctive.
trans.
transitive.
Ulf.
Ulfilas.
v.
vide, verb.

Works & Authors

Am.
Auðunnar-máldagi. (J. I.)
Art.
Artus-kappa Sögur. (G. II.)
Fas.
Fornaldar Sögur. (C. II.)
Fbr.
Fóstbræðra Saga. (D. II.)
Fms.
Fornmanna Sögur. (E. I.)
Fs.
Forn-sögur. (D. II.)
Gkv.
Guðrúnar-kviða. (A. II.)
Gm.
Grímnis-mál. (A. I.)
Grág.
Grágás. (B. I.)
Grett.
Grettis Saga. (D. II.)
Gsp.
Getspeki Heiðreks. (A. II.)
Hým.
Hýmis-kviða. (A. I.)
Hðm.
Hamðis-mál. (A. II.)
Karl.
Karla-magnús Saga. (G. I.)
Konr.
Konráðs Saga. (G. III.)
Lex. Poët.
Lexicon Poëticum by Sveinbjörn Egilsson, 1860.
Sks.
Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
Stj.
Stjórn. (F. I.)
Stor.
Sona-torrek. (A. III.)
Sturl.
Sturlunga Saga. (D. I.)
Th.
Theophilus. (F. III.)

About

Old Norse Dictionary project aims to provide a comprehensive searchable dictionary based on the legendary Cleasby-Vigfusson work.

It includes abbreviations, works & authors, and authentic runic inscriptions.

Support

Quick Links

Copyright © 2026 Old Norse Dictionary
"Fornjóts synir eru á landi komnir"