ÞJÓTA

Gammelnorsk ordbokoppføring

ÞJÓTA

Gammelnorsk ordbokoppføring

Definisjoner

1 ÞJÓTA

pres. þýt; pret. þaut, þauzt, þaut, pl. þutu; subj. þyti; part. þotinn: [A. S. þeótan, cp. Ulf. þut-in, þut-haurn, = Gr. σάλπιγξ; Dan. tude]:—to emit a whistling sound, e. g. of the wind, surf, waves, leaves of trees; vindr þýtr, Grág. ii. 170; sjár, alda, brim þýtr, Lex. Poët., Gm. 21; öxin þaut, the axe whistled, Fs. 62; öxar tvær þutu hátt á öxa-tré, Sturl. 1. 158; vindr kom á þá ok þaut í spjótunum, iii. 83; víða þaut jörðin af þeirra hljóðan, resounded, Stj. 434; þjótandi strengleikr, of tunes, Sks. 632; þaut borgin af hljóðfærum, Konr.; í því er hann féll, þá þaut mjök ok glumdi, Stj. 46; nú heyra þeir at þaut í slöngu Búa, Ísl. ii. 408; nú þýtr undin, Fas. i. 204, cp. Fbr. 111 new Ed.; jötuns háls-undir (the waves) þjóta, Stor. 3; þat þýtr fyrir regni, it whistles for rain, Stj. 594; á þýtr af þjósti, Am.; þjótandi fors, Gsp.; þjótanda haf, Sks. 54, 137 new Ed.; reiðar-þrumur þjóta, Art. 80; þjótandi kvern, of a mill, Fas. i. 493 (in a verse).

2 ÞJÓTA

2. to howl, of a wolf; sem úlfar þyti, Karl. 140; þar heyrir þú varga þjóta, Gkv. 28 (Dan. ulvene tude), cp. ulfa-þýtr; hölkn (monsters) þutu, Hým.

3 ÞJÓTA

II. to rush; þá þutu upp allir, Grett. 164 new Ed.; margir menn þutu upp ok kváðu hann njósnarmann, Sturl. ii. 247, Th. 25.

4 ÞJÓTA

2. with prep.; þjóta ú, to rush in; at skjótara mundi á þjóta = á dynja, to burst in, Fms. vii. 125; varði miki eigi at svá skjótt mundi á þjóta sem nú er, xi. 115.

5 ÞJÓTA

III. as intrans. [Engl. to toot; Germ. tuten], to blow a horn, trumpet, it only occurs in two instances; áðr halr hugfullr í horn um þaut, ere he blew the horn, Hðm. 17; sá er þýtr í trumbu, Fms. viii. 83 (in a verse).

Runeskrift

þᛁᚢᛏᛅ

Mulig runeskrift i yngre futhark

Brukte forkortelser

Vanlige forkortelser

A. S.
Anglo-Saxon.
cp
compare.
cp.
compare.
Dan
Danish.
Dan.
Danish.
e. g.
exempli gratia.
Engl
English.
Engl.
English.
f.
feminine.
Germ
German.
Germ.
German.
gl
glossary.
gl.
glossary.
Gr.
Greek.
intrans.
intransitive.
l.
Linnæus.
m.
masculine.
n.
neuter.
p.
page.
part
participle.
part.
participle.
pl.
plural.
pres.
present.
pret.
preterite.
S.
South, Southern.
subj.
subjunctive.
trans.
transitive.
Ulf.
Ulfilas.
v.
vide, verb.

Verker & Forfattere

Am.
Auðunnar-máldagi. (J. I.)
Art.
Artus-kappa Sögur. (G. II.)
Fas.
Fornaldar Sögur. (C. II.)
Fbr.
Fóstbræðra Saga. (D. II.)
Fms.
Fornmanna Sögur. (E. I.)
Fs.
Forn-sögur. (D. II.)
Gkv.
Guðrúnar-kviða. (A. II.)
Gm.
Grímnis-mál. (A. I.)
Grág.
Grágás. (B. I.)
Grett.
Grettis Saga. (D. II.)
Gsp.
Getspeki Heiðreks. (A. II.)
Hým.
Hýmis-kviða. (A. I.)
Hðm.
Hamðis-mál. (A. II.)
Karl.
Karla-magnús Saga. (G. I.)
Konr.
Konráðs Saga. (G. III.)
Lex. Poët.
Lexicon Poëticum by Sveinbjörn Egilsson, 1860.
Sks.
Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
Stj.
Stjórn. (F. I.)
Stor.
Sona-torrek. (A. III.)
Sturl.
Sturlunga Saga. (D. I.)
Th.
Theophilus. (F. III.)

Om

Gammelnorsk Ordbok-prosjektet har som mål å tilby en omfattende og søkbar ordbok basert på det legendariske verket til Cleasby-Vigfusson.

Inkluderer forkortelser, verker og forfattere, og autentiske runeinnskrifter.

Støtte

Hurtiglenker

Opphavsrett © 2026 Gammelnorsk Ordbok
"Fornjóts synir eru á landi komnir"