ÞRÖNGVA

Gammelnorsk ordbokoppføring

ÞRÖNGVA

Gammelnorsk ordbokoppføring

Definisjoner

1 ÞRÖNGVA

þryngva, þreyngva; the later and mod. form is þrengja. In old poets this verb is strong, pret. þröng, þrungu, þrungit; thus pres. þröngr or þryngr, Ó. H. 107 (in a verse); pret. þröng, þrungu, Edda (in a verse), Fms. ix. (in a verse); subj. þryngvi, Orkn. (in a verse), Edda (in a verse); part. þrunginn, Hm., Skm. 31, Rm. 4, Skv. 34; in prose the participle þrunginn remains only as adjective, else the verb is now weak throughout, þröngva, ð: [Engl. throng; Germ. drängen; Dan. trænge; cp. Ulf, þreihan = θλίβειν, στενοχωρειν.]

2 ÞRÖNGVA

B. Prop. to make narrow, press, with dat. and acc., þröngva e-m, to press on one, and þ. e-n, to throng one; hann tók at þrøngva mik mjök, he took and pressed me hard, squeezed me, Fms. x. 331; eigi byrjar mér at þröngva fólkinu svá mikla þraut, 370; Jón hefir lengi þröngt kosti hans, Orkn. 216; ok marga vega þröngva hennar kosti, Fms. i. 225; en er Kilbungar sá at alla vega þröngði kosti þeirra (impers.), in all ways their means were straitened, ix. 408; þ. e-n undir, to keep under, subdue, i. 297; þröngðir af sköttum ok skyldum, Stj.; þröngvandi nauðsyn, pressing necessity (cp. Germ. dringende noth), Dipl. iii. 5; þá þröngði hann nauðsyn til meiri dirfðar, Sks. 465 B; þ. e-m til e-s, to force one to a thing, 664; úynði þrengir þeim í hina herfiligstu hluti, 655 xxvi. 1; þrœyngir honum ofrkapp til úspekðar, Sks. 663 B: impers., ok þröngvir öngan stað eðr minkar, and tightens or decreases in no way, Rb. 334; Laugardaginn eptir þröngði svá sóttarfari konungsins, Fms. x. 148; hann hafði þröngt undir sik (subdued) mestum hluta lands, Sturl. iii. 2; áðr hann þryngvi und sik jörðu, Edda (in a verse); sá er þryngvi und sik Eyjum vestan, Orkn. (in a verse); jöfrar þrungu saman hjaldri, Fms. ix. (in a verse); hann hefir þrungit und sik Noregi, Ó. H. (in a verse); þrøngr at viðris veðri (impers.), the war-storm draws nigh, id.; þröng at rym randa, Fms. i. (in a verse); þeir þrungu (pressed) hlýr-tungli í (hendr) mér, they thrust it into my hand, Edda (in a verse).

3 ÞRÖNGVA

2. to rush, press onward; mildingr þröng at hildi, Arnór.

4 ÞRÖNGVA

II. reflex., loptið þröngvisk ok þykknar, the air waxes close and thickens, Stj.

5 ÞRÖNGVA

2. to throng; þröngvisk ér um ungan gram, Sighvat; at eigi þröngðisk menn at hánum, 656 C. 2; þeir réðusk í móti ok þröngðusk at vaðinu, Lv. 82; ok nú þröngisk hvárr í móti öðrum, Al. 79; Þorkell bað þær skynda, ok þröngðisk at þeim ok mælti. Fs. 76; þeir skyldi fara varliga er þeir kæmi í búðina, þreyngvask eigi, Ó. H. 156.

6 ÞRÖNGVA

III. part. þrunginn, stuffed full, loaded, fraught with, close; hár þitt er hélu þrungit, Hkv. 2. 42; ekka þrungit (tár), id.; dynr var í garði dröslum of þrungit (thronged), Akv. 35; skeiðum var þrungit á vatn af hlunni, Fms. ii. (in a verse); eftir er ykkr þrungit þjóðkonunga, Hðm. 4; þistill er var þrunginn í önn ofanverða, be thou like a thistle stuffed into the roof, a curse, Skm. 31; hleifr þrunginn sáðum, a loaf full of bran, Rm. 4: metaph., þrunginn móði, swoln with anger, Vsp. 30; þrungin dægr, dismal days, Rm. 11; hví þegit ér svá þrungin goð, oppressed, sulky, sullen, Ls. 7.

Runeskrift

þᚱᚢᚾᚴᚢᛅ

Mulig runeskrift i yngre futhark

Brukte forkortelser

Vanlige forkortelser

acc.
accusative.
adj
adjective.
cp
compare.
cp.
compare.
Dan
Danish.
Dan.
Danish.
dat.
dative.
Engl
English.
Engl.
English.
Germ
German.
Germ.
German.
gl
glossary.
gl.
glossary.
id
idem, referring to the passage quoted or to the translation
id.
idem, referring to the passage quoted or to the translation
impers
impersonal.
impers.
impersonal.
l.
Linnæus.
m.
masculine.
metaph.
metaphor, metaphorical.
mod
modern.
mod.
modern.
n.
neuter.
opp
opposed to.
p.
page.
part
participle.
part.
participle.
pers.
person, personal.
pl.
plural.
pres.
present.
pret.
preterite.
reflex
reflexive.
reflex.
reflexive.
sing
singular.
subj.
subjunctive.
v.
vide, verb.
þ.
þáttr.

Verker & Forfattere

Akv.
Atla-kviða. (A. II.)
Al.
Alexanders Saga. (G. I.)
Dipl.
Diplomatarium. (J. I.)
Edda
Edda. (C. I.)
Fms.
Fornmanna Sögur. (E. I.)
Fs.
Forn-sögur. (D. II.)
Hkv.
Helga-kviða Hundingsbana. (A. II.)
Hm.
Hává-mál. (A. I.)
Hðm.
Hamðis-mál. (A. II.)
Ls.
Loka-senna. (A. I.)
Lv.
Ljósvetninga Saga. (D. II.)
Ó. H.
Ólafs Saga Helga. (E. I.)
Orkn.
Orkneyinga Saga. (E. II.)
Rb.
Rímbegla. (H. III.)
Rm.
Rígsmál. (A. II.)
Skm.
Skírnis-mál. (A. I.)
Sks.
Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
Skv.
Sigurðar-kviða. (A. II.)
Stj.
Stjórn. (F. I.)
Sturl.
Sturlunga Saga. (D. I.)
Vsp.
Völuspá. (A. I.)

Om

Gammelnorsk Ordbok-prosjektet har som mål å tilby en omfattende og søkbar ordbok basert på det legendariske verket til Cleasby-Vigfusson.

Inkluderer forkortelser, verker og forfattere, og autentiske runeinnskrifter.

Støtte

Hurtiglenker

Opphavsrett © 2026 Gammelnorsk Ordbok
"Fornjóts synir eru á landi komnir"