Oldnordisk ordbogsopslag

Gjald

Oldnordisk ordbogsopslag

Definitioner

4 Definitioner

1 gjald

n. [vide gildi]:

2 gjald

I. sing. tribute, payment; því er gjöf gjaldi betri, at …, N. G. L. i. 54; gjald þat er Finnar skyldu reiða, Eg. 67; seint gengr gjaldit, Fms. iv. 329; þá héldu bændr gjaldinu, they kept back the payment, vii. 302; beiddi nokkurra fresta um gjaldit, viii. 174; hann lagði gjald á borgina, Ó. H. 22.

3 gjald

II. usually in pl.; hann tók stór gjöld af sumum, Fms. i. 28; til gjalda ok til útgöngu, payment, Grág. i. 184; lýsti hann til gjalda ok útgreizlu, Nj. 15; stefna til tveðra gjalda, double payment, i. e. double the value, Grág. ii. 188; gjalda einum gjöldum, the actual value, 132; fullum gjöldum, Ó. H. 86: a fine, maðr á at taka gjöld um konu, Grág. i. 278; mann-gjöld, weregild.

4 gjald

2. metaph. retribution; Drottinn sýndi hver gjöld koma munu fyrir ofstopa, 655 xxi. 3: rarely in sing., ella mun þér gjald at verða, thou shalt pay dear for it, Nj. 126:—freq. in eccl. use, synda-gjöld, illverka-gjöld, Pass. 32. 11: so in the phrase, góðra gjalda vert, ef …, i. e. one must even be thankful, if not …; ok góðra gjalda vert ef ekki eru drepnir sumir, Sturl. iii. 266:—reward, compensation, in a good sense, æ sér gjöf til gjalda, gift calls for gift, Gísl. 28.

Lignende ord

Runeindskrift

gjald

Mulig runeindskrift i yngre futhark

Rune-teksten ovenfor repræsenterer det oldnordiske ord "gjald" som det kunne findes i runeindskrifter fra vikingetiden (ca. 800-1100 e.Kr.).

Anvendte forkortelser

Almindelige forkortelser

eccl: ecclesiastical.
eccl.: ecclesiastical.
freq: frequent, frequently.
freq.: frequent, frequently.
i. e.: id est.
id: idem, referring to the passage quoted or to the translation
l.: Linnæus.
metaph.: metaphor, metaphorical.
n.: neuter.
pl.: plural.
sing: singular.
sing.: singular.
v.: vide, verb.

Værker & Forfattere

Eg.: Egils Saga. (D. II.)
Fms.: Fornmanna Sögur. (E. I.)
Gísl.: Gísla Saga. (D. II.)
Grág.: Grágás. (B. I.)
N. G. L.: Norges Gamle Love. (B. II.)
Nj.: Njála. (D. II.)
Ó. H.: Ólafs Saga Helga. (E. I.)
Pass.: Passiu-Sálmar.
Sturl.: Sturlunga Saga. (D. I.)

Vis alle kilder →