Oldnordisk ordbogsopslag

STÍGA

Oldnordisk ordbogsopslag

Definitioner

4 Definitioner

1 STÍGA

pres. stíg; part. steig, steigt (Fms. vii. 160), steig, pl. stigu; also sté, Niðrst. 8; þú stétt, Blas. 50, Fms. vii. 160, v. l.; stéttú, Edda 54 (in a verse): subj. stigi; imperat. stíg, stígðú; part. stiginn: [Ulf. steigan = A. S. stîgan, Old Engl. to sty; Germ. steigen, etc.]:—to step, esp. to step upwards; hón mátti ekki stíga á fótinn, Bs. i. 343; stíga fótum á Noreg, á land, to set foot on, Fms. x. 259; svá nær landi, at maðr má stíga á hólmann, Sks. 93 B; stíga í skó, N. G. L. i. 31; hann sté í gólfit upp at ökla, Fms. iii. 188; þú steigt (v. l. stétt) upp ór ánni, vii. 160; annarr fótr sökk áðr öðrum væri upp stigit, ix. 511, v. l.; s. yfir borð, to step over the table, Sks. 259; s. fram, to step forward, Nj. 50, 52; s. undan borði, to rise from table, Ísl. ii. 352; þeir stigu á skíð, Eg 545; stiga á skip, to go on board, Nj. 19, Fms. viii. 228; s. í bát, ix. 374, Nj. 172; s. á hest, to mount one’s horse, Fms. xi. 332; s. á bak, to get on horseback, Nj. 58; s. af hesti, af baki, to alight, 53, 58, 104, Eg. 744: stíga stórum, to stride, take long steps; hann spurði hverr þar stigi stórum, Bs. i. 628 (stór-stígr, smá-stígr); s. fyrir borð, to leap overboard, Fms. ii. 117; s. ofan, to step down, x. 238; s. upp, to ascend; s. upp til himna, Rb. 56; s. niðr, to descend, 623. 8; cp. upp-stigning, ascent; niðr-stigning, descent: s. í fótspor e-m, Fs. 4, Sks. 13; s. til ríkis, to ascend the throne, Fms. x. 390, 410, 415; s. til föður-leifðar sinnar, xi. 331; konungr steig til vizku, x. 380:—s. yfir, to overcome, Blas. 50; stíg þú yfir íllt með góðu, Hom. 6; at stíga yfir höfuð þvílíkum höfðingjum, Fms. vii. 296; en nú er svá komit aldri mínum, at þat er á öngri stundu örvænt, nær elli stígr yfir höfuð mér, Eb. 332; ef talan stígr yfir (oversteps, exceeds) sjau, Rb. 128.

2 STÍGA

2. with acc., steig hann keflit af spjóts-oddinum, Fms. xi. 347; hann steig í sundr orbit, Fb. i. 522.

3 STÍGA

II. reflex., sú reiði stígsk yfir með þolinmæði, Hom. 26; hirð eigi þú yfir at stígask af íllu, 6. Róm. xii. 21.

4 STÍGA

2. part., yfir-stiginn, overcome, vanquished, 625. 40, Sks. 551.

Lignende ord

Runeindskrift

STÍGA

Mulig runeindskrift i yngre futhark

Rune-teksten ovenfor repræsenterer det oldnordiske ord "STÍGA" som det kunne findes i runeindskrifter fra vikingetiden (ca. 800-1100 e.Kr.).

Anvendte forkortelser

Almindelige forkortelser

A. S.: Anglo-Saxon.
acc.: accusative.
cp: compare.
cp.: compare.
Engl: English.
Engl.: English.
esp: especially.
esp.: especially.
etc.: et cetera.
f.: feminine.
Germ: German.
Germ.: German.
gl: glossary.
gl.: glossary.
id: idem, referring to the passage quoted or to the translation
imperat.: imperative.
l.: Linnæus.
lit: literally.
m.: masculine.
p.: page.
part: participle.
part.: participle.
pl.: plural.
pres.: present.
reflex: reflexive.
reflex.: reflexive.
S.: South, Southern.
subj.: subjunctive.
Ulf.: Ulfilas.
v.: vide, verb.
v. l.: varia lectio.
viz: videlicet.

Værker & Forfattere

Blas.: Blasius Saga. (F. III.)
Bs.: Biskupa Sögur. (D. III.)
Eb.: Eyrbyggja Saga. (D. II.)
Edda: Edda. (C. I.)
Eg.: Egils Saga. (D. II.)
Fb.: Flateyjar-bók (E. I.)
Fms.: Fornmanna Sögur. (E. I.)
Fs.: Forn-sögur. (D. II.)
Hom.: Homiliu-bók. (F. II.)
N. G. L.: Norges Gamle Love. (B. II.)
Niðrst.: Niðrstigningar Saga. (F. III.)
Nj.: Njála. (D. II.)
Rb.: Rímbegla. (H. III.)
Róm.: Rómverja Saga. (E. II.)
Sks.: Konungs Skugg-sjá. (H. II.)

Vis alle kilder →